Over Jack & Joy, leven met hersenletsel en mijn eigen koers vinden
Als mijn goede vriendin Bianca vertelt wat ze nu weer met haar hondjes Jack en Joy heeft meegemaakt, springen de plaatjes vanzelf in mijn hoofd. Ik zie hun uitdrukkingen, hun streken en de momenten waarop het misgaat. En vooral: waar de humor zit.
Alleen komt het in mijn hoofd niet netjes op volgorde binnen. Beelden en gebeurtenissen lopen door elkaar. Ik zie al van alles, maar het overzicht is er nog niet.
Zodra Bianca mij het geschreven verhaal stuurt, kan ik er rust en structuur in brengen. Ik hak het op in kleine stukken. Welke scènes zitten erin? Wat gebeurt er precies? Welk moment wil ik laten zien?
Zo begint voor mij het maken.
Van een beeld in mijn hoofd naar een echte illustratie
Per scène werk ik aan één plaatje. Daarvoor beschrijf ik in prompts wat ik voor me zie: de houding van de hondjes, hun blik, de omgeving en dat ene grappige detail.
Dat vraagt zoeken en aanpassen. Soms klopt een uitdrukking nog niet. Soms moet een houding anders of ontbreekt precies datgene wat het voor mij leuk maakt.
Maar wanneer het beeld uiteindelijk klopt met wat ik in mijn hoofd zag, voel ik me zó blij en voldaan. Het is moeilijk uit te leggen. Er staat ineens iets wat er daarvoor nog niet was. Iets waaraan ik met mijn ideeën, keuzes en aandacht vorm heb gegeven.
In dit proces komen mijn plezier in techniek en mijn creativiteit samen.
Lajos, wat wil jij zelf?
Na mijn hersenletsel heb ik lange tijd gedaan wat anderen zeiden dat goed voor mij was. Ik luisterde naar adviezen en probeerde die op te volgen.
Gaandeweg merkte ik dat niet alles bij mij paste. Toch ging ik vaak door, omdat ik dacht dat een ander het wel beter zou weten. Dat frustreerde me. Het kostte me energie en mijn vertrouwen in mezelf werd er kleiner van.
Tot ik mezelf op een gegeven moment vroeg:
‘Lajos, wat wil jij nu eigenlijk zelf?’
Dat was voor mij een omslag.
Ik bleef naar anderen luisteren, maar ging ook luisteren naar mezelf. Past dit bij mij? Wil ik dit? Wat doet het met me? Ik ontdekte dat ik een advies mocht waarderen zonder het over te nemen.
Zo ben ik steeds meer mijn eigen koers gaan varen.
Ruimte voor mezelf en voor de ander
Ik leerde vertellen hoe ik dingen ervaar, wat ze met mij doen en waar ik behoefte aan heb. Dat betekende ook verantwoordelijkheid nemen voor mijn keuzes en mijn woorden.
Ik hoef niet iedere verwachting van een ander waar te maken. Tegelijk wil ik blijven luisteren wanneer mijn woorden iemand raken, ook als ik dat niet zo bedoeld heb. Voor mij hoort bij gelijkwaardigheid dat er ruimte is voor ons allebei.
Steeds vaker kan ik uitspreken wat ik verlang, zonder van de ander te verwachten dat die het voor mij invult.
Dat geeft rust.
Ik ben zachter naar mezelf geworden. Ik durf te zeggen dat ik onvoorwaardelijk van mezelf houd. Diep vanbinnen voel ik liefde. Die wil ik ook meenemen in hoe ik anderen ontmoet en in wat ik maak.
Mijn grenzen doen mee
Mijn hersenletsel is tijdens het creëren nog steeds aanwezig.
Ik merk het aan vermoeidheid, verwarring, moeite met woorden vinden en mijn lichaamscoördinatie. Dat zijn voor mij signalen om te stoppen, ook wanneer ik nog ideeën heb.
En dat doe ik dan.
Na een goede nachtrust kan ik de draad vaak weer rustig oppakken. Het verhaal ligt er nog. Het beeld hoeft niet vandaag af.
Het opdelen van een verhaal helpt me om overzicht te krijgen. Eén scène, één beeld, één volgende stap. Zo zoek ik een manier van werken die bij mij past.
Wat ik maak geeft me voldoening. Op tijd stoppen hoort daar net zo goed bij.
Samen met Bianca
Het is fijn om dit samen met Bianca te doen. Haar verhalen roepen beelden bij mij op en mijn beelden brengen haar soms weer op ideeën. We vullen elkaar aan, lachen om de hondjes en zien het boek steeds verder ontstaan.
Onze vriendschap en het respect voor elkaars levensproces vormen daarin een belangrijke basis. Er is ruimte voor wat we allebei meebrengen en voor de manier waarop ieder van ons werkt.
Als ik eraan denk dat straks kinderen ons boek in handen hebben, voel ik liefde en ontroering. Dat ze samen naar de plaatjes kijken, lachen om Jack en Joy en willen weten hoe het verdergaat.
Wat begon met een gesprek tussen twee vrienden, krijgt zo een plek in de wereld.
Wat ik hierin terugvind
Voor mij gaat dit proces ook over levend verlies: verder leven met wat veranderd is en wat niet meer vanzelfsprekend gaat.
Het verdriet daarover kan bestaan naast het plezier van iets nieuws ontdekken. In het maken van dit boek ervaar ik dat allebei. Ik kom mijn grenzen tegen én merk hoeveel ideeën en creativiteit er in mij leven.
Misschien herken je daar iets van als je zelf met NAH leeft. De zoektocht naar wat je wilt, wat lukt en hoe je daar op jouw manier ruimte voor kunt maken.
Ik heb daarin geen vaste route gevonden. Wel leer ik mezelf steeds beter kennen.
En op dit moment krijgt dat vorm in twee eigenwijze hondjes, de verhalen van Bianca en de beelden die ik daarbij mag maken.
Benieuwd naar het kinderboek waar we samen aan werken?
